ឯកឧត្តម ឈួរ សុបញ្ញា អញ្ជើញថ្វាយបង្គំសួរសុខទុក្ខសមណសិស្សនៃសាលាពុទ្ធិកបឋមសិក្សា សម្តេចព្រះមហាសង្ឃរាជ បួរ គ្រី សរុបចំនួន ១២០ អង្គ នៅវត្តទេពនិម្មិត (វត្តថ្មី) ស្ថិតក្នុងក្រុងខេមរភូមិន្ទ ខេត្តកោះកុង

ខេត្តកោះកុង៖ បន្ទាប់ពីបានរួមដំណើរជាមួយគណសង្ឃខេត្តកំពង់ស្ពឺ ចុះសួរសុខទុក្ខ និងនាំយកសម្ភារៈឧបត្ថម្ភជូនវីរកងទ័ពជួរមុខរួច នៅរសៀលថ្ងៃទី១០ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ ឯកឧត្តម ឈួរ សុបញ្ញា បានឆ្លៀតឱកាសថ្វាយបង្គំព្រះលក្ខមុនី វង្ស ពិជ័យ ព្រះមេគណគណធម្មយុត្តិកនិកាយ ខេត្តកោះកុង ព្រមទាំងថ្វាយបង្គំសមណសិស្សនៃសាលាពុទ្ធិកបឋមសិក្សា សម្តេចព្រះមហាសង្ឃរាជ បួរ គ្រី សរុបចំនួន ១២០ អង្គ នៅវត្តទេពនិម្មិត (វត្តថ្មី) ស្ថិតក្នុងក្រុងខេមរភូមិន្ទ ខេត្តកោះកុង។ ក្នុងឱកាសនោះឯកឧត្តមបានបវរណាបច្ច័យបួន ដើម្បីរួមចំណែកទ្រទ្រង់ចង្ហាន់ប្រចាំថ្ងៃ និងគាំទ្រដល់ការសិក្សារៀនសូត្ររបស់ព្រះសង្ឃ។ ឯកឧត្តមតែងមានជំនឿថា ការកសាងវត្តអារាម គឺជាការកសាងស្ថាបត្យកម្មនៃសាសនា ប៉ុន្តែការកសាងព្រះសង្ឃ គឺជាការកសាងព្រលឹងនៃព្រះពុទ្ធសាសនា។ ព្រះវិហារអាចជួសជុលបាន អគារអាចសាងសង់ឡើងវិញបាន ប៉ុន្តែការបណ្តុះព្រះសង្ឃមួយអង្គឱ្យមានព្រះធម៌ ព្រះវិន័យ បញ្ញា និងគុណធម៌ ត្រូវការការយកចិត្តទុកដាក់ និងការគាំទ្រពីពុទ្ធបរិស័ទទាំងមូល។

ឯកឧត្តមមានប្រសាសន៍ថា ក្នុងបរិបទនៃការអភិវឌ្ឍប្រទេសជាតិ ការកសាងមូលធនមនុស្សមិនគួរផ្តោតតែលើវិទ្យាសាស្ត្រ និងបច្ចេកវិទ្យាប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែត្រូវផ្តោតលើការកសាងមូលធនសីលធម៌ ផងដែរ។ ព្រះសង្ឃ គឺជាប្រតិបត្តិករនៃស្ថាប័នអប់រំដ៏ចំណាស់បំផុតរបស់សង្គមខ្មែរ ដែលបានបណ្តុះមនុស្សឱ្យមានសច្ចៈ ខន្តី កត្តញ្ញូ និងមេត្តាករុណា។ ការគាំទ្រពុទ្ធិកសិក្សា គឺជាការរួមចំណែកកសាងមូលធនមនុស្ស ដែលមានទាំងចំណេះដឹង គុណធម៌ និងការទទួលខុសត្រូវចំពោះសង្គម។ព្រះពុទ្ធសាសនាបានបង្រៀនថា «ទាន» គឺជាមូលដ្ឋាននៃបុណ្យកុសល និងជាចំណុចចាប់ផ្តើមនៃការអប់រំចិត្តឱ្យមានមេត្តា ករុណា និងការលះបង់។ ការទំនុកបម្រុងព្រះសង្ឃ ជាពិសេសការគាំទ្រពុទ្ធិកសិក្សា មិនមែនជាការធ្វើបុណ្យសម្រាប់តែបច្ចុប្បន្នប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែជាការវិនិយោគដ៏មានតម្លៃសម្រាប់អនាគត ព្រោះព្រះសង្ឃដែលមានការអប់រំល្អ នឹងក្លាយជាអ្នកបន្តព្រះសទ្ធម្ម អ្នកអប់រំសីលធម៌ និងជាអ្នកថែរក្សាវប្បធម៌ អរិយធម៌ និងអត្តសញ្ញាណជាតិខ្មែរ។

ការសិក្សារបស់សមណសិស្ស មិនត្រឹមតែផ្តោតលើព្រះធម៌ ព្រះវិន័យ និងភាសាបាលីប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងបណ្តុះនូវសីលធម៌ វិន័យ បញ្ញា ភាពជាអ្នកដឹកនាំ និងស្មារតីបម្រើសង្គម។ ព្រះសង្ឃដែលមានការសិក្សាល្អ នឹងក្លាយជាគ្រូអប់រំផ្លូវចិត្ត អ្នកផ្សព្វផ្សាយព្រះសទ្ធម្ម អ្នកអភិរក្សវប្បធម៌ និងជាកម្លាំងដ៏សំខាន់ក្នុងការលើកកម្ពស់សុខដុមរមនានៅក្នុងសង្គម។ ព្រះពុទ្ធបរមគ្រូបានត្រាស់បង្រៀនថា «នត្ថិ បញ្ញា សមា អាភា : គ្មានពន្លឺណាស្មើនឹងបញ្ញាឡើយ»។ ការគាំទ្រដល់ការសិក្សារបស់សមណសិស្ស គឺជាការរួមចំណែកបង្កើតពន្លឺបញ្ញាសម្រាប់ព្រះពុទ្ធសាសនា និងសង្គមជាតិ។ ព្រះសង្ឃដែលមានទាំងព្រះធម៌ ព្រះវិន័យ និងវិជ្ជាសម្បទា នឹងក្លាយជាកម្លាំងដ៏សំខាន់ក្នុងការបណ្តុះប្រជាពលរដ្ឋឱ្យរស់នៅដោយសីលធម៌ និងការទទួលខុសត្រូវ។អត្ថន័យនេះក៏ស្របទៅនឹង គោលត្រៃកូដធម៌ ដែលរួមមាន សច្ចៈ ខន្តី និងកត្តញ្ញូ។ ការសិក្សាព្រះធម៌ បណ្តុះឱ្យសមណសិស្សមាន សច្ចៈ គឺភាពស្មោះត្រង់ចំពោះព្រះធម៌ សាសនា និងសង្គម, មាន ខន្តី គឺការព្យាយាម អត់ធ្មត់ក្នុងការសិក្សា និងការអនុវត្តព្រះវិន័យ និងមាន កត្តញ្ញូ គឺការដឹងគុណចំពោះព្រះពុទ្ធ ព្រះធម៌ ព្រះសង្ឃ ព្រះឧបជ្ឈាយ៍ អាចារ្យ មាតាបិតា និងពុទ្ធបរិស័ទដែលបានទំនុកបម្រុងការសិក្សារបស់ខ្លួន។ គុណធម៌ទាំងបីនេះ គឺជាគ្រឹះនៃការកសាងព្រះសង្ឃដែលមានគុណភាព និងជាមូលដ្ឋាននៃការកសាងសង្គមដែលប្រកបដោយសីលធម៌។ក្នុងបរិបទនៃការអភិវឌ្ឍប្រទេសជាតិ ការកសាងមូលធនមនុស្សមិនអាចផ្តោតតែលើចំណេះដឹង និងបច្ចេកវិទ្យាប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែត្រូវកសាង មូលធនសីលធម៌ ផងដែរ។ ព្រះសង្ឃ និងពុទ្ធិកសិក្សា បានដើរតួនាទីជាថ្នាលអប់រំដ៏ចំណាស់របស់សង្គមខ្មែរ ក្នុងការបណ្តុះមនុស្សឱ្យមានបញ្ញា សីលធម៌ និងមនសិការទទួលខុសត្រូវ។ ដូច្នេះ ការវិនិយោគលើពុទ្ធិកសិក្សា គឺជាការវិនិយោគលើអនាគតរបស់ព្រះពុទ្ធសាសនា លើអត្តសញ្ញាណជាតិ និងលើការកសាងធនធានមនុស្សដែលមានគុណភាពសម្រាប់កម្ពុជា។